สงครามโลก ครั้งที่ 1

สงครามโลก ครั้งที่ 1





ความเป็นมา

ช่วงยุคเรเนสซองค์  เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคมยุโรปหลาย ๆ ด้าน เช่น

–    การค้นพบดินแดนใหม่ 

o    มีการสำรวจเส้นทางเดินเรือใหม่ ๆ นอกยุโรป  การพัฒนาเรือเดินสมุทรขนาดใหญ่ และการใช้เข็มทิศ การติดตั้งอาวุธปืนใหญ่
1488    บาร์โธโลมิว ไดแอส  สามารถเดินเรือผ่านแหลมกู๊ดโฮป
1492    คริสโตเฟอร์ โคลัมบัส มีความเชื่อว่าโลกกลม (ตั้งใจจะไปจีน) แต่สำรวจพบทวีปอเมริกาเสียก่อน
1498    วาสโก ดา กามา  สำรวจเส้นทางของไดแอส และสามารถขึ้นฝั่งที่กัลกัตอินเดีย ได้เป็นคนแรก
1519    เฟอร์ดินันด์ แมคเจลแลน  (โปรตุเกส)  คุมเรือสเปน 5 ลำ อ้อมทวีปอเมริกาใต้  ผ่านมหาสมุทรแปซิฟิก  และขึ้นฝั่งที่ฟิลิปปินส์  พิสูจน์ว่าทวีปเอเชีย กับยุโรปอยู่คนละซีกโลก  เฮติและคิวบา ก็ไม่ใช่ญี่ปุ่น
เขาถูกคนพื้นเมืองฆ่าตาย  แต่ลูกเรือสามารถนำเรือข้ามมหาสมุทรอินเดีย กลับยุโรปได้เป็นผลสำเร็จ  เป็นคนกลุ่มแรกที่สามารถเดินทางรอบโลกได้   พิสูจน์ทฤษฎีโลกกลม

o    จากนั้น หลาย ๆ ประเทศในยุโรป เริ่มออกแสวงหาอาณานิคม เพื่อขยายอิทธิพล อาทิ  ฮอลันดา สเปน  อังกฤษ  โปตุเกส  ฝรั่งเศส  แย่งชิงความเป็นเจ้าอาณานิคม

–    การปฏิวัติการปกครอง

o    แนวความคิดเรื่องการเมืองการปกครอง โดยเฉพาะเรื่องมนุษย์นิยม  ส่งผลให้เกิดความคิดเรื่องเสรีนิยมต่อประชาชน  ประกอบกับการใช้อำนาจเผด็จการของกษัตริย์ ทำให้หลาย ๆ คนเกิดความพยายามหาทางแก้ไขปัญหา  และมีความเชื่อว่าระบอบประชาธิปไตย จะนำความเจริญมาสู่ประเทศได้  โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ฝรั่งเศส และอเมริกา
       1776    ปฏิวัติที่อเมริกา ทำสงครามปฏิวัติเพื่อให้เป็นอิสระ จากการเป็นอาณานิคมของอังกฤษ  โดย จอร์จ วอชิงตัน
1789    ปฏิวัติฝรั่งเศส  การพังทลายคุกบาสเตียนปฏิวัติล้มล้างระบอบกษัตริย์  จัดตั้งการปกครองแบบสาธารณรัฐนิยม  เรียกร้องเสรีภาพ ความเสมอภาค และภราดรภาพ
•    กษัตริย์หลุยส์ ที่ 16  และพระนางมารีอังตัวแนต ถูกประหารชีวิตโดยใช้เครื่องมือประหาร “กิโยติน”
•    1803 นโปเลียน โบนาปาร์ท สถาปนาขึ้นเป็นจักรพรรดิฝรั่งเศส มีอำนาจเบ็ดเสร็จ  ถือเป็นยุคมหาอำนาจแห่งยุโรป
–    ลัทธิชาตินิยม
o    ระหว่าง ศตวรรษที่ 14-15  เกิดความรู้สึกความเป็นชนชาติ การสร้างชาติ และชาตินิยมขึ้นในยุโรป    หลังปี 1815 หลายประเทศแบ่งเขตปกครองตนเอง  แต่การแบ่งอาณาเขตนี้ไม่ได้คำนึงเรื่องเชื้อชาติของคนในประเทศ  ทำให้เกิดปัญหาสะสมขึ้นมา เช่น

  •  โปแลนด์ อยู่ในการปกครองของหลายอำนาจ
  • เบลเยี่ยม ฮอลแลนด์ นอร์เวย์ และสวีเดน รวมเป็นดินแดนเดียวกัน
  • จักรวรรดิ์ออสเตรีย  รวมหลายเชื้อชาติ เยอรมัน โปล อิตาเลียน เชค สโลวัก สลาฟ แมกยาร์ และยิว
  •  ปัญหาคาบสมุทรบอลข่าน และจักรวรรดิตุรกี ที่พยายามแยกประเทศ
สาเหตุและผลของสงคราม

หลังคริสต์ศตวรรษที่ 19 มหาอำนาจในยุโรปเกิดขัดแย้งกันเอง

สาเหตุเกิดจากความเจริญก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ จนก่อให้เกิดการปฏิวัติอุตสาหกรรมในศตวรรษที่ 18

มหา อำนาจต่าง ๆ ในตะวันตกจึง ออกล่าอาณานิคม เพื่อกระจายสินค้าและแสดงแสนยานุภาพทางทหาร จึงก่อให้เกิดความขัดแย้งขึ้นในยุโรปหลายฝ่าย คือ

การแข่งขันระหว่าง ออสเตรียกับรัสเซีย  เพื่อชิงความเป็นใหญ่เหนือคาบสมุทรบอล ข่าน
และความขัดแย้งระหว่าง ฝรั่งเศสกับเยอรมนี

เห็น ได้จากการพยายามแผ่อิทธิพลเข้าไปในคาบสมุทรบอลข่านของ จักรวรรดิรัสเซีย จักรวรรดิออตโตมาน จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี และอิตาลี เมื่อมีศัตรูมากก็ย่อมต้องการมิตรมาก จึงมีการทำสัญญาพันธมิตรขึ้นเป็นสองกลุ่ม คือ

1. ฝ่ายพันธมิตร – Triple Entente (ฝ่ายสนธิสัญญาไตรภาคี) ได้แก่ อังกฤษ ฝรั่งเศส และรัสเซีย
2. ฝ่ายมหาอำนาจกลาง- Triple Alliance (ฝ่ายสนธิสัญญาไตรพันธมิตร) ได้แก่ จักรวรรดิเยอรมนี จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี และอิตาลี

สงครามโลกครั้งที่ 1 (World War I)  หรือเรียกว่า Great War  เริ่มเปิดฉากขึ้นเมื่อ ออสเตรีย-ฮังการี (Austria-Hungary) ประกาศสงครามกับ เซอร์เบีย (Serbia) ภายหลังจาก ฟรานซ์ เฟอร์ดินานด์ (Franz Ferdinand, Archduke of Austria) อาร์คดยุกแห่งออสเตรีย ถูกลอบปลงประชนม์ โดยชาวเซิร์บ หัวรุนแรงเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 1914

ประเทศต่าง ๆ ที่เป็นอริกัน ต่างกล่าวหาซึ่งกันและกัน ในที่สุดจึงประกาศสงครามต่อกัน เป็นลูกโซ่ กลายเป็นสงครามใหญ่


ในช่วงแรกฝ่ายมหาอำนาจกลางเป็นฝ่ายมีชัย

กระทั่ง ในปี 1915 เรือดำน้ำเยอรมันโจมตีเรือโดยสารของอังกฤษ ซึ่งมีผู้โดยสารชาวอเมริกันอยู่ด้วย สหรัฐอเมริกาจึงตัดสินใจเข้าร่วมสงครามในปี 1917 เข้าร่วมกับฝ่ายพันธมิตร  จึงได้เปรียบมากขึ้น

ในปีเดียวกันรัสเซียเริ่มมีปัญหาภายในจึงได้ถอนตัวออกจากสงคราม ฝ่ายมหาอำนาจกลางเริ่มตกเป็นฝ่ายเพลี่ยงพล้ำ

สหรัฐระดมกำลังสร้างเรือรบ และใช้ยุทธวิธีปราบเรือดำน้ำเยอรมัน ทำให้สามารถข้ามมหาสมุทรแอตแลนติคมายังยุโรปได้

ค.ศ.1918 สหรัฐฯ ส่งกำลังทหารกว่า 1,000,000 นาย และได้รับชัยชนะที่การรบที่แม่น้ำมาร์น

3 พฤศจิกายน 1918 ออสเตรีย ขอสงบศึก ต่อมา 11 พฤศจิกายน 1918 เยอรมัน จึงยอมแพ้

เยอรมนีลงนามใน สนธิสัญญาแวร์ซายส์ (Versailles Treaty) เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 1919
นับเป็นวันยุติสงครามโลกครั้งที่ 1

แต่สนธิสัญญาฉบับนี้ได้ระบุให้เยอรมนีต้องรับผิดชอบจ่ายค่าปฏิกรรมสงคราม จำนวนมาก ถูกลดกำลังทหารและอาวุธ ถูกยึดดินแดนอาณานิคม ทำให้เศรษฐกิจเยอรมันตกต่ำ ประชาชนตกงาน เกิดภาวะข้าวยากหมากแพงทั่วประเทศ ชาวเยอรมันโกรธแค้น

ฮิตเลอร์ (Adolf Hitler) ได้ ก้าวขึ้นสู่อำนาจในช่วงนี้ สร้างกระแสชาตินิยม ฉีกสนธิสัญญาแวร์ซายส์ สถาปนาลัทธินาซี พัฒนาอุตสาหกรรมและการทหาร จนกลายเป็นจุดเริ่มต้นของ สงครามโลก ครั้งที่ 2 (World War II) ในอีก 20 ปีต่อมา

สงครามโลกครั้งที่ 1 นับเป็นความขัดแย้งครั้งใหญ่ระดับโลกครั้งแรก มีผู้เสียชีวิตทั้งหมดประมาณ 8 ล้านคนและบาทเจ็บอีกกว่า 16 ล้านคน

ผล ของสงครามโลกครั้งที่ 1 ทำให้แผนที่ยุโรปเปลี่ยนไป เนื่องจากการล่มสลายของจักรวรรดิใหญ่ทั้งสี่ ก่อให้เกิดประเทศใหม่ ๆ อีกหลายประเทศ

เศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ทั่วโลก ประเทศยุโรปหลายแห่งต่างเป็นลูกหนี้ของสหรัฐอเมริกา ซึ่งเติบโตจนกลายเป็นประเทศมหาอำนาจของโลกหลังจากสงครามนี้

เจ้าชายและเจ้าหญิงแห่งราชวงค์โรมานอฟ รัสเซีย
การปฏิวัติรัสเซีย

ค.ศ.1917 พระเจ้าซาร์นิโคลัสที่ 2 ถูกประชาชน นำโดยเลนิน โค่นอำนาจ พร้อมกับการสังหารหมู่ราชวงค์ “โรมานอฟ” เป็นการสิ้นสุดระบบกษัตริย์ของประเทศที่มีอาณาเขตมากที่สุดในโลก

ผลกระทบของสงคราม

1.    ทหารเสียชีวิตในสงครามรวมประมาณ  8 ล้านนาย  บาดเจ็บกว่า 7 ล้านนาย
2.    จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี  ออตโตมัน ล่มสลาย  เกิดมหาอำนาจใหม่ คือ อเมริกาและญี่ปุ่น
3.    หลายประเทศเป็นหนี้สินจากการทุ่มทุนผลิตอาวุธสงคราม  และการบูรณะฟื้นฟูประเทศ
4.    เยอรมนี ต้องทำสนธิสัญญาแวร์ซาย ชดใช้ค่าปฎิกรรมสงคราม เป็นจำนวนมหาศาล ถูกจำกัดด้านการทหารและอาวุธ
5.    เกิดองค์การสันนิบาตชาติ เพื่อเป็นองค์กรกลางสำหรับแก้ปัญหา ความมั่นคงระหว่างชาติ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: